Równanie kwadratowe z parametrem rozwiązujesz zawsze tym samym schematem. Najpierw sprawdzasz, czy przy stoi parametr. Potem zamieniasz treść zadania na warunki z deltą i wzorami Viète'a, rozwiązujesz każdy warunek osobno i bierzesz część wspólną.
Zadania z parametrem do druku (PDF)
Kartki z 3 zadaniami z filmu, z kratką na rozwiązanie. Wydrukuj je i rozwiązuj razem ze mną.
Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Adres e-mail wykorzystamy, żeby wysłać Ci to, o co prosisz, a newsletter tylko po zaznaczeniu zgody. Masz prawo dostępu do danych, ich poprawienia, usunięcia i sprzeciwu. Szczegóły w polityce prywatności.
Poniżej znajdziesz te 4 kroki, tabelę warunków, 3 przykłady od łatwego do maturalnego i 3 zadania do samodzielnego rozwiązania.
Wszystkie 3 przykłady rozwiązuję krok po kroku w filmie:
Jak rozwiązać równanie kwadratowe z parametrem w 4 krokach
Parametr to litera, najczęściej , która zastępuje liczbę. Zadanie pyta, dla jakich wartości równanie ma rozwiązania o pewnej własności.
- Sprawdź współczynnik przy . Jeśli zależy od , rozpatrz osobno przypadek . Wtedy równanie jest liniowe i ma najwyżej jedno rozwiązanie.
- Przetłumacz treść na warunki. „Dwa różne rozwiązania” to . Znaki rozwiązań, ich suma albo suma kwadratów to wzory Viète'a.
- Rozwiąż każdy warunek osobno. Każdy daje zbiór wartości .
- Weź część wspólną wszystkich zbiorów na jednej osi. Na koniec sprawdź wynik, podstawiając jedną liczbę z odpowiedzi.
Kiedy równanie kwadratowe ma dwa różne rozwiązania
Równanie kwadratowe ma dwa różne rozwiązania, gdy i . Gdy , ma jedno rozwiązanie. Gdy , nie ma rozwiązań.
Zadanie 1
otwarte · 2 pktWyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równanie ma dwa różne rozwiązania.
Pokaż rozwiązanie
Przy stoi 1, więc przypadek nie występuje. Od razu liczysz deltę: , , .
Warunek :
Miejsca zerowe to i . Parabola ma ramiona skierowane w górę, więc nierówność jest spełniona poza przedziałem między miejscami zerowymi.
Sprawdzenie dla : równanie ma rozwiązania i .
Odpowiedź:
Jak zapisać warunki ze wzorów Viète'a
Gdy zadanie pyta o znaki rozwiązań, ich sumę albo iloczyn, każde sformułowanie z treści zamieniasz na warunek z tabeli.
| Treść zadania | Warunki |
|---|---|
| dwa różne rozwiązania | |
| dwa różne rozwiązania dodatnie | , , |
| dwa różne rozwiązania ujemne | , , |
| dwa rozwiązania różnych znaków | |
| warunek z | i |
Zadanie 2
otwarte · 4 pktWyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równanie ma dwa różne rozwiązania dodatnie.
Pokaż rozwiązanie
Przy stoi 1, więc przypadek nie występuje. Warunki: , , .
Warunek 1.
Delta tej nierówności to , a jej pierwiastek to 3. Miejsca zerowe: i . Stąd .
Warunek 2.
Stąd .
Warunek 3.
Stąd .
Część wspólna trzech warunków to . Sprawdzenie dla : równanie ma rozwiązania 1 i 5, oba dodatnie.
Odpowiedź:
Bezpłatne szkolenie online
Chcesz więcej takich zadań?
Na szkoleniu „Jak zdać rozszerzenie z matmy na 80–100% dzięki metodzie schematów” rozwiążemy je razem, krok po kroku.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie
Co zrobić, gdy parametr stoi przy x²
Gdy współczynnik przy zależy od , zaczynasz od sprawdzenia, kiedy jest równy zero. Dla tej wartości równanie przestaje być kwadratowe, więc nie może mieć dwóch rozwiązań.
Zadanie 3
otwarte · 5 pktWyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równanie ma dwa różne rozwiązania spełniające warunek .
Pokaż rozwiązanie
Przypadek . Dla równanie ma postać , czyli jedno rozwiązanie. Odrzucasz tę wartość: .
Warunek .
Stąd .
Warunek z sumą kwadratów. Ze wzorów Viète'a:
Mianownik jest dodatni dla , więc możesz przez niego pomnożyć bez zmiany znaku nierówności:
Delta tej nierówności to 5. Miejsca zerowe:
Stąd .
Część wspólna. Zbiór z delty, , czyli około , przecinasz ze zbiorem z sumy kwadratów i wyrzucasz .
Sprawdzenie dla : równanie ma , a 6 jest większe od 2.
Odpowiedź:
Najczęstsze błędy w zadaniach z parametrem
Na moich lekcjach uczniowie tracą punkty w tych zadaniach głównie na trzech rzeczach. Żadna z nich nie wymaga trudnych rachunków.
- Pomijają przypadek . Gdy przy stoi parametr, trzeba go sprawdzić osobno. Bez tego odpowiedź zawiera wartość, dla której równanie wcale nie jest kwadratowe.
- Piszą zamiast . Przy równanie ma jedno rozwiązanie, a zadanie pyta o dwa różne.
- Nie biorą części wspólnej. Każdy warunek daje osobny zbiór. Odpowiedzią jest tylko to, co spełnia wszystkie warunki naraz, a nie suma zbiorów.
Zadania z parametrem do samodzielnego rozwiązania
Rozwiąż każde zadanie sam, a dopiero potem otwórz rozwiązanie.
Zadanie 4
otwarte · 2 pktWyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równanie ma dwa różne rozwiązania.
Pokaż rozwiązanie
Przy stoi 1, więc wystarczy warunek .
Odpowiedź:
Zadanie 5
otwarte · 4 pktWyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równanie ma dwa różne rozwiązania ujemne.
Pokaż rozwiązanie
Warunki: , , .
Warunek 1.
dla .
Warunek 2.
Stąd .
Warunek 3.
Stąd .
Część wspólna trzech warunków to .
Odpowiedź:
Zadanie 6
otwarte · 3 pktWyznacz wszystkie wartości parametru , dla których równanie ma dwa rozwiązania różnych znaków.
Pokaż rozwiązanie
Przypadek . Dla równanie ma postać , czyli jedno rozwiązanie. Odrzucasz tę wartość: .
Warunek różnych znaków.
Iloraz jest ujemny, gdy licznik i mianownik mają różne znaki, czyli dla . Delty nie trzeba liczyć: gdy , jest ona zawsze dodatnia.
Odpowiedź:
Podsumowanie
- Zaczynasz od współczynnika przy . Gdy zależy od , sprawdzasz osobno przypadek .
- „Dwa różne rozwiązania” zawsze oznacza .
- Znaki rozwiązań, ich suma i suma kwadratów to wzory Viète'a. Warunki znajdziesz w tabeli wyżej w artykule.
- Odpowiedzią jest część wspólna wszystkich warunków.
- Wynik sprawdzasz, podstawiając jedną liczbę z odpowiedzi.
Parametr w równaniach liniowych przećwiczysz w artykule o równaniach liniowych z parametrem, a w nierównościach w artykule o nierównościach liniowych z parametrem. Cały dział funkcji kwadratowej, z filmami do każdego typu zadania, jest w kursie do matury rozszerzonej z matematyki.
Bezpłatne szkolenie online
Chcesz więcej takich zadań?
Na szkoleniu „Jak zdać rozszerzenie z matmy na 80–100% dzięki metodzie schematów” rozwiążemy je razem, krok po kroku.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie




