Na egzaminie ósmoklasisty zadania z ułamków sprawdzają 4 rzeczy: skracanie i rozszerzanie ułamków, zamianę liczb mieszanych, działania na ułamkach i zamianę ułamków zwykłych na dziesiętne. Każdą z nich masz tu w krótkiej zasadzie z przykładem.
Poniżej znajdziesz moją odręczną notatkę, 4 najczęstsze błędy z moich lekcji i 16 zadań A–D w 8 typach. Każde zadanie ma odpowiedź i rozwiązanie krok po kroku.
Notatka z ułamków do druku
To moja notatka z ułamków na jednej stronie. Zapisz ją albo pobierz PDF, w którym są też zadania do samodzielnego rozwiązania i osobno te same zadania z rozwiązaniami.

Ułamki: notatka i zadania do druku (PDF)
Podaj e-mail, a wyślemy Ci PDF: notatkę, 16 zadań do samodzielnego rozwiązania i te same zadania z rozwiązaniami.
- Notatka z ułamków na jednej stronie
- 16 zadań A–D z miejscem na obliczenia
- Rozwiązania krok po kroku na osobnych stronach
Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Adres e-mail wykorzystamy, żeby wysłać Ci to, o co prosisz, a newsletter tylko po zaznaczeniu zgody. Masz prawo dostępu do danych, ich poprawienia, usunięcia i sprzeciwu. Szczegóły w polityce prywatności.
Jak skracać i rozszerzać ułamki
Skracasz ułamek, gdy dzielisz licznik i mianownik przez tę samą liczbę:
Rozszerzasz ułamek, gdy mnożysz licznik i mianownik przez tę samą liczbę:
Wynik zadania zawsze skracaj do końca, czyli do postaci nieskracalnej.
Jak zamienić liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy
Pomnóż całości przez mianownik i dodaj licznik. Mianownik zostaje ten sam:
W drugą stronę dzielisz licznik przez mianownik z resztą. reszty 1, więc .
Więcej ćwiczeń jest w artykule o zamianie ułamka niewłaściwego na liczbę mieszaną.
Jak dodawać i odejmować ułamki
- Sprowadź ułamki do wspólnego mianownika. Najmniejszy wspólny mianownik to NWW mianowników.
- Dodaj albo odejmij liczniki. Mianownik zostaje bez zmian.
Liczby mieszane najpierw zamień na ułamki niewłaściwe:
Jak mnożyć i dzielić ułamki
Mnożenie ułamków
Mnożysz licznik przez licznik i mianownik przez mianownik:
Przed mnożeniem skracaj „na krzyż”. Tu 4 i 8 dzielisz przez 4, a 3 i 9 przez 3:
Liczbę mieszaną zamień najpierw na ułamek niewłaściwy: .
Dzielenie ułamków
Dzielenie zamieniasz na mnożenie przez odwrotność drugiego ułamka:
Odwrotność to , a odwrotność liczby 3 to . Liczba pomnożona przez swoją odwrotność daje 1.
Jak zamienić ułamek zwykły na dziesiętny
Rozszerz ułamek do mianownika 10, 100 albo 1000 albo podziel licznik przez mianownik:
Ułamek dziesiętny zamieniasz na zwykły, zapisując go z mianownikiem 10, 100 albo 1000 i skracając:
Niektóre ułamki dają rozwinięcie okresowe, na przykład . Powtarzającą się część zapisujesz w nawiasie. Więcej jest w artykule Ułamki dziesiętne: wszystko, co musisz wiedzieć.
Kolejność wykonywania działań z ułamkami
- Nawiasy.
- Potęgi i pierwiastki.
- Mnożenie i dzielenie, od lewej do prawej.
- Dodawanie i odejmowanie, od lewej do prawej.
Kolejność działań z ułamkami tłumaczę krok po kroku w tym filmie:
Zadania do druku z tego tematu są w artykule o kolejności wykonywania działań z ułamkami.
Najczęstsze błędy w zadaniach z ułamków
Na moich lekcjach te 4 błędy wracają najczęściej:
- Dodawanie mianowników. Uczeń liczy . Najpierw potrzebny jest wspólny mianownik: .
- Pomijanie kolejności działań. W najpierw mnożysz, a dopiero potem dodajesz. Wynik to , a nie .
- Mnożenie liczb mieszanych „po kawałku”. to nie . Najpierw zamień obie liczby: .
- Dzielenie bez odwrotności. W odwracasz drugi ułamek, nie pierwszy: .
Zadania z ułamków A–D z odpowiedziami
Zadania są podzielone na 8 typów, po 2 w każdym. Najpierw policz na kartce, potem wybierz odpowiedź i zobacz rozwiązanie.
Typ 1. Skracanie i rozszerzanie ułamków
Zadanie 1
zamknięte · 1 pktUłamek po skróceniu do postaci nieskracalnej jest równy
Pokaż rozwiązanie
Licznik i mianownik dzielisz przez ich NWD, czyli 12:
Zadanie 2
zamknięte · 1 pktKtóry ułamek jest równy ?
Pokaż rozwiązanie
Rozszerzasz ułamek przez 4:
Typ 2. Liczby mieszane i ułamki niewłaściwe
Zadanie 3
zamknięte · 1 pktLiczba zapisana jako ułamek niewłaściwy to
Pokaż rozwiązanie
Zadanie 4
zamknięte · 1 pktUłamek zapisany jako liczba mieszana to
Pokaż rozwiązanie
reszty 2, więc .
Typ 3. Dodawanie i odejmowanie ułamków
Zadanie 5
zamknięte · 1 pktSuma jest równa
Pokaż rozwiązanie
Wspólny mianownik to 12:
Zadanie 6
zamknięte · 1 pktRóżnica jest równa
Pokaż rozwiązanie
Zamieniasz liczby mieszane na ułamki niewłaściwe: oraz .
Bezpłatne szkolenie online
Chcesz więcej takich zadań?
Na szkoleniu „Jak przygotować dziecko do egzaminu ósmoklasisty z matematyki” rozwiążemy je razem, krok po kroku.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie
Typ 4. Mnożenie i dzielenie ułamków
Zadanie 7
zamknięte · 1 pktIloczyn jest równy
Pokaż rozwiązanie
Zadanie 8
zamknięte · 1 pktIloraz jest równy
Pokaż rozwiązanie
Zamieniasz liczbę mieszaną na ułamek niewłaściwy i mnożysz przez odwrotność :
Typ 5. Ułamki dziesiętne
Zadanie 9
zamknięte · 1 pktUłamek zapisany w postaci dziesiętnej to
Pokaż rozwiązanie
Zadanie 10
zamknięte · 1 pktJaka cyfra stoi na 15. miejscu po przecinku w rozwinięciu dziesiętnym ułamka ?
Pokaż rozwiązanie
. Na miejscach nieparzystych stoi 3, a na parzystych 6. Liczba 15 jest nieparzysta, więc na 15. miejscu jest 3.
Typ 6. Kolejność wykonywania działań
Zadanie 11
zamknięte · 1 pktWartość wyrażenia jest równa
Pokaż rozwiązanie
Najpierw mnożenie: .
Potem dodawanie: .
Zadanie 12
zamknięte · 1 pktWartość wyrażenia jest równa
Pokaż rozwiązanie
Najpierw nawias: .
Potem dzielenie: , więc .
Typ 7. Porównywanie ułamków
Zadanie 13
zamknięte · 1 pktKtóra z liczb jest największa?
Pokaż rozwiązanie
Zamieniasz ułamki zwykłe na dziesiętne: oraz .
, więc największa jest liczba .
Zadanie 14
zamknięte · 1 pktKtóra liczba leży na osi liczbowej między a ?
Pokaż rozwiązanie
, oraz . Między nimi leży tylko .
Typ 8. Zadania tekstowe z ułamkami
Zadanie 15
zamknięte · 1 pktW klasie jest 28 uczniów, a z nich to dziewczynki. Ilu chłopców jest w tej klasie?
Pokaż rozwiązanie
Dziewczynki: .
Chłopcy: .
Zadanie 16
zamknięte · 1 pktKasia wydała kieszonkowego na książkę i na kino. Zostało jej 50 zł. Ile złotych wynosiło kieszonkowe?
Pokaż rozwiązanie
Kasia wydała kieszonkowego.
Zostało jej kieszonkowego, czyli 50 zł. Zatem to zł.
Całe kieszonkowe to zł.
Podsumowanie
- Przy dodawaniu i odejmowaniu potrzebujesz wspólnego mianownika. Przy mnożeniu nie.
- Liczby mieszane zamieniaj na ułamki niewłaściwe przed każdym działaniem.
- Dzielenie to mnożenie przez odwrotność drugiego ułamka.
- Ułamek zwykły zamienisz na dziesiętny, dzieląc licznik przez mianownik.
- Kolejność działań obowiązuje też przy ułamkach: najpierw mnożenie i dzielenie, potem dodawanie i odejmowanie.
Więcej materiałów do powtórki znajdziesz w planerze nauki do egzaminu ósmoklasisty z matematyki.
Bezpłatne szkolenie online
Chcesz więcej takich zadań?
Na szkoleniu „Jak przygotować dziecko do egzaminu ósmoklasisty z matematyki” rozwiążemy je razem, krok po kroku.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie




