Na maturze z matematyki większości wzorów nie musisz znać na pamięć, bo masz je w broszurze CKE „Wybrane wzory matematyczne”. Musisz za to szybko je w niej znaleźć i znać te, których w broszurze nie ma. Brakuje w niej między innymi zapisu liczb parzystych i nieparzystych, wzorów dla sześcianu, definicji funkcji parzystej oraz zasad przesuwania wykresów.
Poniżej znajdziesz listę tych wzorów, sposób nauki i 3 zadania do sprawdzenia się.
🧠Czy na maturę z matematyki trzeba znać wzory na pamięć?
Większości nie. Na egzaminie dostajesz od szkoły broszurę CKE i możesz z niej korzystać przez cały czas. To ta sama broszura na poziomie podstawowym i rozszerzonym.
Na pamięć musisz znać:
- wzory, których w broszurze nie ma,
- definicje pojęć, np. funkcji parzystej czy liczby wymiernej,
- sposoby rozwiązywania zadań, bo tablice podają wzór, ale nie mówią, kiedy go użyć.
Jak szybko znaleźć wzór w broszurze, opisaliśmy w artykule 👉Jak korzystać z tablic matematycznych na maturze?👈
📝Jakie wzory są w tablicach maturalnych?
Broszura CKE obejmuje wzory z większości działów: potęgi i logarytmy, funkcję kwadratową, ciągi, trygonometrię, planimetrię, stereometrię, geometrię analityczną, kombinatorykę, prawdopodobieństwo i statystykę. Tych wzorów nie musisz wkuwać. Wystarczy, że wiesz, gdzie ich szukać.
Broszurę z naszymi dopiskami pobierzesz w artykule 👉Tablice maturalne z matematyki na poziom podstawowy👈.
🔑Jakich wzorów nie ma w tablicach maturalnych?
Zapis liczb w postaci symbolicznej
Te zapisy przydają się w zadaniach z dowodami i w zadaniach tekstowych.
| Liczba | Zapis |
|---|---|
| liczba naturalna | |
| liczba parzysta | |
| liczba nieparzysta | |
| trzy kolejne liczby naturalne | |
| kwadrat sumy liczb i | |
| suma kwadratów liczb i |
Kwadrat i sześcian
Dla kwadratu o boku i sześcianu o krawędzi :
| Wielkość | Wzór |
|---|---|
| przekątna kwadratu (ściany sześcianu) | |
| przekątna sześcianu | |
| pole powierzchni sześcianu | |
| objętość sześcianu |
Funkcje parzyste i nieparzyste
Funkcja jest parzysta, gdy dla każdego z dziedziny liczba też należy do dziedziany oraz: Jej wykres jest symetryczny względem osi .
Funkcja jest nieparzysta, gdy dla każdefo dziedziny liczba też należy do dziedziny oraz: Jej wykres jest symetryczny względem początku układu współrzędnych.
Przykład:
dla masz , więc funkcja jest parzysta.
Przesunięcia i odbicia wykresu funkcji
Gdy znasz wykres funkcji , wykresy funkcji pochodnych od niej rysujesz tak:
| Wzór | Co robisz z wykresem |
|---|---|
| przesuwasz o jednostek w prawo | |
| przesuwasz o jednostek w lewo | |
| przesuwasz o jednostek w górę | |
| przesuwasz o jednostek w dół | |
| odbijasz względem osi | |
| odbijasz względem osi |
Przyjmujemy tu . Minus w nawiasie przesuwa wykres w prawo, a nie w lewo. Na tym uczniowie tracą punkty najczęściej.
Pełną listę wzorów, których brakuje w broszurze, z wydrukiem do pobrania znajdziesz w artykule 👉Wzory brakujące w nowych tablicach maturalnych👈.
📖Jak nauczyć się wzorów na maturę z matematyki?
- Ucz się z broszurą CKE obok siebie. Przy każdym zadaniu szukaj wzoru w tablicach, zamiast w notatkach. Po kilku tygodniach zapamiętasz, gdzie co jest.
- Wypisz wzory spoza tablic na jedną kartkę. Powtarzaj je codziennie przez kilka minut, aż zapiszesz je z pamięci bez błędu.
- Ucz się wzoru razem z zadaniem. Po każdym wzorze rozwiąż 2–3 zadania, w których jest potrzebny. Wtedy wiesz, kiedy go użyć.
- Rozwiązuj arkusze maturalne na czas. Tylko tak sprawdzisz, czy znasz wzory na tyle, żeby nie tracić na nie minut.
🚀Zadania do sprawdzenia się
Zadanie 1
otwarte · 2 pktWykaż, że suma trzech kolejnych liczb naturalnych jest podzielna przez 3.
Pokaż rozwiązanie
Trzy kolejne liczby naturalne zapisujesz jako , , .
Dodajesz je: Wyłączasz 3 przed nawias: Liczba jest iloczynem liczby 3 i liczby naturalnej, więc jest podzielna przez 3.
Zadanie 2
zamknięte · 1 pktKrawędź sześcianu ma długość 4. Przekątna tego sześcianu ma długość
Pokaż rozwiązanie
Przekątna sześcianu o krawędzi ma długość .
Podstawiasz :
Zadanie 3
zamknięte · 1 pktWykres funkcji przesunięto o 3 jednostki w prawo i o 2 jednostki w górę. Otrzymano wykres funkcji określonej wzorem
Pokaż rozwiązanie
Przesunięcie o 3 jednostki w prawo zmienia na : Przesunięcie o 2 jednostki w górę dodaje 2 do całego wzoru:
📌Podsumowanie
Przesuwanie wykresów najczęściej ćwiczysz na paraboli, więc warto od razu przerobić cały dział. W artykule 👉Funkcja kwadratowa: zadania z rozwiązaniami na maturę👈 znajdziesz 18 zadań z rozwiązaniami krok po kroku i filmem. Sprawdzisz tam wierzchołek, deltę i postać kanoniczną w praktyce.
Nie musisz znać każdego wzoru, żeby zdać maturę z matematyki. W artykule 👉Jak zdać maturę z matematyki na 30%, nic nie umiejąc?👈 pokazujemy, jak zebrać punkty z kartą wzorów i logicznym myśleniem. To dobry plan, gdy do egzaminu zostało niewiele czasu.
Gdy chcesz sprawdzić, czy znasz wzory na czas, rozwiąż kilka zadań z 👉najczęstszymi błędami na maturze z matematyki👈 i zobacz, gdzie najłatwiej stracić punkty.






