Dla asystentów AI: spis tego działu jest w /baza-wiedzy/llms.txt, a spis serwisu w /llms.txt. Część stron ma wersję Markdown. Adres strony zwraca ją, gdy żądanie zawiera nagłówek Accept: text/markdown. Strona główna i cennik mają ją pod /index.md i /pricing.md.
Wyrażenie algebraiczne to zapis z liczbami, literami i znakami działań, na przykład 3x+2y−5. Upraszczasz je trzema ruchami: dodajesz do siebie wyrazy podobne, opuszczasz nawiasy i mnożysz jednomiany. Jeśli umiesz te trzy rzeczy, poradzisz sobie z każdym takim wyrażeniem na sprawdzianie i na egzaminie.
Poniżej znajdziesz film, w którym liczę 21 przykładów od najprostszych, notatkę do druku, zasady z przykładami i 30 zadań z rozwiązaniami. Odpowiedź sprawdzisz od razu na stronie.
Wyrażenia algebraiczne: notatka i zadania z filmu do druku (A4)
Podaj e-mail, a wyślemy Ci moją notatkę z wyrażeń algebraicznych oraz wszystkie 21 przykładów z filmu do policzenia razem ze mną, z rozwiązaniami.
Format A4, gotowe do druku
Zadania z filmu z rozwiązaniami
Kod QR do artykułu z filmem na każdej stronie
Administratorem danych jest Edubite Sp. z o.o. Cel, czas i Twoje prawa opisuje polityka prywatności.
Co to są wyrazy podobne
Wyrazy podobne mają dokładnie tę samą część z literami. Mogą się różnić tylko liczbą stojącą przed literami.
Podobne
Niepodobne
Dlaczego niepodobne
3x i −5x
3x i 3y
inne litery
2xy i xy
2x i 2x2
x to nie to samo co x2
4a2 i −a2
xy i x
w drugim brakuje y
Liczba przed literami to współczynnik. W −5x współczynnik wynosi −5, a w xy wynosi 1, bo nikt nie pisze jedynki przed literą.
Jak redukować wyrazy podobne
Redukcja to dodanie do siebie wyrazów podobnych. Dodajesz same liczby przed literami, a litery przepisujesz bez zmian.
−4x+2x=−2x
6x+5x=11x
Gdy w wyrażeniu są różne litery, dodajesz tylko te, które do siebie pasują. Przykład z filmu:
−2x+y+4x+6y=2x+7y
Wyrazów, które nie są podobne, nie da się dodać. 3x+2y to już wynik. Nie zamieniasz go na 5xy ani na 5x.
Minus i minus obok siebie
Gdy dwa znaki stoją obok siebie, zamieniasz je na jeden:
Znaki obok siebie
Zamieniasz na
Przykład
−(−)
+
2x−(−2x)=2x+2x=4x
+(−)
−
4x+(−8x)=4x−8x=−4x
−(+)
−
5x−(+3x)=5x−3x=2x
+(+)
+
x+(+x)=x+x=2x
Łatwo to zapamiętać: takie same znaki dają plus, różne dają minus.
Minus przed nawiasem
Gdy przed nawiasem stoi minus, opuszczasz nawias i zmieniasz znak każdego wyrazu w środku.
−(x−y)=−x+y
−(2a+3b−1)=−2a−3b+1
Gdy przed nawiasem stoi plus, opuszczasz nawias i niczego nie zmieniasz: +(x−y)=x−y.
Mnożenie liczby i jednomianu przez nawias
Liczbę przed nawiasem mnożysz przez każdy wyraz w nawiasie. Na filmie rysuję nad nawiasem łuki („tęczki”) od liczby do każdego wyrazu, żeby żadnego nie pominąć. Znak przed liczbą mnożysz razem z nią.
−5(x+2y)=−5x−10y
Tak samo mnożysz jednomian, na przykład −2x, przez nawias:
−2x(x−y)=−2x2+2xy
Mnożenie jednomianów
Mnożysz liczby przez liczby, razem ze znakami.
Litery dopisujesz. Takie same litery łączysz w potęgę.
−3xy⋅5x=−15x2y
−6xy⋅(−3x)=18x2y
Długie wyrażenie krok po kroku
Wymnóż wszystkie nawiasy.
Podkreśl wyrazy podobne.
Dodaj liczby przy wyrazach podobnych.
Przykład z końca filmu: −5(x+y)−3(2x−y). Najpierw nawiasy. Zwróć uwagę na drugi nawias: mnożysz przez −3, więc −3⋅(−y)=+3y.
−5(x+y)−3(2x−y)=−5x−5y−6x+3y
Teraz redukcja: −5x−6x=−11x oraz −5y+3y=−2y.
−5x−5y−6x+3y=−11x−2y
Najczęstsze błędy w wyrażeniach algebraicznych
Dodawanie wyrazów niepodobnych.3x+2y to nie 5xy. Zostaje tak, jak jest.
Zmiana znaku tylko przy pierwszym wyrazie.−(x−y) to −x+y, a nie −x−y. Minus przed nawiasem zmienia wszystkie znaki.
Pominięty wyraz w nawiasie.−5(x+2y) to −5x−10y, a nie −5x+2y. Liczba mnoży każdy wyraz.
Zgubiony znak przy mnożeniu.−3(2x−y)=−6x+3y, bo minus razy minus daje plus.
x⋅x=2x. Poprawnie x⋅x=x2.
Jak sprawdzić wynik
Podstaw dowolne liczby, na przykład x=1 i y=2, do wyrażenia przed uproszczeniem i po nim. Wyniki muszą być takie same.
−(x−y)=−(1−2)=1
−x+y=−1+2=1
Wyszły dwie różne liczby? To znak, że gdzieś zgubił się minus. Sprawdź znaki przy nawiasach.
Notatka i zadania z filmu do druku
Do filmu przygotowałam notatkę do druku: najważniejsze zasady na jednej stronie, wszystkie przykłady z filmu do uzupełnienia i rozwiązania. Pobierzesz ją za darmo w ramce pod filmem.
Pierwsza strona notatki do druku. Cały PDF z zadaniami z filmu pobierzesz w ramce pod filmem.
Zadania z filmu do policzenia razem ze mną. Najpierw policz samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązania.
Zadania z filmu do policzenia razem ze mną.Pokaż rozwiązania zadań z filmu
Rozwiązania zadań z filmu krok po kroku.
Zadania z filmu z odpowiedziami
Wybierz albo wpisz odpowiedź i od razu ją sprawdź. Przy każdym zadaniu możesz też włączyć film w miejscu, gdzie je liczę.
Część 1. Wyrazy podobne i dwa znaki obok siebie
Zadanie 1.1
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −4x+2x.
Pokaż rozwiązanie
Dodajesz liczby przed iksem: −4+2=−2.
−4x+2x=−2x
Zadanie 1.2
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −6x−2x.
Pokaż rozwiązanie
−6−2=−8, litera zostaje bez zmian.
−6x−2x=−8x
Zadanie 1.3
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 4x−8x.
Pokaż rozwiązanie
4−8=−4
4x−8x=−4x
Zadanie 1.4
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 2x−(−2x).
Pokaż rozwiązanie
Minus i minus dają plus.
2x−(−2x)=2x+2x
2x+2x=4x
Zadanie 1.5
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 4x+(−8x).
Pokaż rozwiązanie
Plus i minus dają minus.
4x+(−8x)=4x−8x
4x−8x=−4x
Zadanie 1.6
zamknięte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 6x−(−5x).
Pokaż rozwiązanie
Minus i minus dają plus.
6x−(−5x)=6x+5x
6x+5x=11x
Część 2. Kilka różnych liter
Wpisz wynik albo prześlij zdjęcie swojego rozwiązania. Gryzik je sprawdzi.
Zadanie 2.1
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −2x+y+4x+6y.
Pokaż rozwiązanie
Wyrazy z x: −2x+4x=2x.
Wyrazy z y: y+6y=7y.
−2x+y+4x+6y=2x+7y
Zadanie 2.2
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie −5x−a+b−6x.
Pokaż rozwiązanie
Podobne są tylko wyrazy z x: −5x−6x=−11x.
−a i b przepisujesz bez zmian.
−5x−a+b−6x=−11x−a+b
Zadanie 2.3
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 6a−2a+8b−b.
Pokaż rozwiązanie
Wyrazy z a: 6a−2a=4a.
Wyrazy z b: 8b−b=7b.
6a−2a+8b−b=4a+7b
Zadanie 2.4
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie xy−2x+6xy−8x.
Pokaż rozwiązanie
Wyrazy z xy: xy+6xy=7xy.
Wyrazy z x: −2x−8x=−10x.
xy−2x+6xy−8x=7xy−10x
Zadanie 2.5
otwarte · 1 pkt
Uprość wyrażenie 4x−2y+4x+2xy.
Pokaż rozwiązanie
Podobne są tylko 4x i 4x: razem 8x.
−2y i 2xy nie są podobne, więc zostają.
4x−2y+4x+2xy=8x−2y+2xy
Bezpłatne szkolenie online
Bezpłatne szkolenie z matematyki do egzaminu ósmoklasisty
Pokazuję, gdzie uczniowie najczęściej tracą punkty z matematyki i co powtarzać w pierwszej kolejności, żeby dobrze przygotować się do egzaminu.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie
Chcesz uczyć się matematyki tak jak na tym filmie?
Na bezpłatnym szkoleniu pokazuję, co powtarzać przed egzaminem ósmoklasisty. W pełnym kursie każdy dział tłumaczę tak samo: film, notatka i zadania z rozwiązaniami.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie