Działania pisemne to liczenie „pod kreską”: liczby zapisujesz jedna pod drugą, cyfra pod cyfrą, i liczysz kolumnami. Dodawanie, odejmowanie i mnożenie zaczynasz od prawej strony, a dzielenie od lewej. Tak policzysz duże liczby bez kalkulatora.
Na filmie liczę krok po kroku 8 przykładów: po dwa z dodawania, odejmowania, mnożenia i dzielenia. Pod filmem znajdziesz każde działanie rozpisane kolumna po kolumnie, notatkę do druku i 17 zadań z odpowiedziami.
Działania pisemne: notatka i zadania z filmu do druku (A4)
Podaj e-mail, a wyślemy Ci moją notatkę z działań pisemnych oraz 8 przykładów z filmu do policzenia razem ze mną, z rozwiązaniami.
- Format A4, gotowe do druku
- Zadania z filmu z rozwiązaniami
- Kod QR do artykułu z filmem na każdej stronie
Dodawanie pisemne krok po kroku
- Podpisz liczby równo: jedności pod jednościami, dziesiątki pod dziesiątkami.
- Dodawaj kolumnami od prawej strony.
- Gdy w kolumnie wyjdzie 10 lub więcej, pod kreską zapisz tylko jedności, a 1 przenieś nad następną kolumnę.
Przykład z filmu: .
| Kolumna | Liczysz | Piszesz pod kreską | Przenosisz |
|---|---|---|---|
| jedności | 0 | 1 | |
| dziesiątki | 5 | 1 | |
| setki | 0 | 1 | |
| tysiące | 4 | nic |
Odejmowanie pisemne krok po kroku
- Większa liczba stoi na górze, cyfry równo pod sobą.
- Odejmuj kolumnami od prawej strony.
- Gdy cyfra na górze jest mniejsza od cyfry pod nią, pożycz 1 z sąsiedniej kolumny po lewej. Sąsiednia cyfra maleje o 1, a Twoja cyfra rośnie o 10.
Przykład z filmu: .
| Kolumna | Liczysz | Piszesz pod kreską | Co się zmienia |
|---|---|---|---|
| jedności | 8 to za mało, pożyczasz: | 9 | 4 dziesiątki zmieniają się w 3 |
| dziesiątki | 3 to za mało, pożyczasz: | 8 | 1 setka zmienia się w 0 |
| setki | 0 to za mało, pożyczasz: | 8 | 2 tysiące zmieniają się w 1 |
| tysiące | 1 | nic |
Odejmowanie, gdy w środku jest zero
Przykład: . W jednościach 3 to za mało, a w dziesiątkach stoi 0, więc nie ma skąd pożyczyć. Pożyczasz od setek: 2 setki zmieniają się w 1, zero w dziesiątkach zmienia się w 10, a po oddaniu jednej dziesiątki jednościom zostaje 9. Jedności to teraz 13.
Dalej liczysz tak samo i wychodzi:
Mnożenie pisemne krok po kroku
- Podpisz liczby do prawej strony.
- Pomnóż górną liczbę przez cyfrę jedności dolnej liczby.
- Pomnóż górną liczbę przez cyfrę dziesiątek. Wynik zaczynasz pisać jedną kratkę w lewo.
- Dodaj oba wyniki.
Przykład z filmu: .
- . W jednościach : piszesz 0, a 1 przenosisz. W dziesiątkach .
- . Piszesz to jedną kratkę w lewo, bo naprawdę mnożysz przez 10: .
- Dodajesz wyniki:
Mnożenie, gdy na końcu są zera
Pomnóż liczby bez zer, a potem dopisz wszystkie zera na końcu. Przy liczysz i dopisujesz dwa zera:
Dzielenie pisemne krok po kroku
- Zapisz dzielną, dwukropek i dzielnik. Wynik piszesz nad kreską.
- Dzielisz od lewej strony. Gdy pierwsza cyfra jest mniejsza od dzielnika, bierzesz dwie cyfry.
- Sprawdzasz, ile razy dzielnik mieści się w tej liczbie, mnożysz i odejmujesz.
- Dopisujesz następną cyfrę i powtarzasz do końca.
Przykład z filmu: .
- 1 to mniej niż 6, więc bierzesz 14. , bo . Nad czwórką piszesz 2.
- . Dopisujesz następną cyfrę 4 i masz 24.
- , a . Nad drugą czwórką piszesz 4.
Drugi przykład z filmu, , liczysz tak samo: reszty 2, potem znowu 22 i 4, a na końcu .
Dzielenie z resztą
Gdy na końcu coś zostaje, to jest reszta. Reszta jest zawsze mniejsza od dzielnika.
Sprawdzenie: .
Jak sprawdzić wynik działania pisemnego
| Działanie | Sprawdzasz | Przykład |
|---|---|---|
| dodawanie | odejmowaniem | |
| odejmowanie | dodawaniem | |
| mnożenie | dzieleniem | |
| dzielenie | mnożeniem |
Zanim zaczniesz, oszacuj wynik. to około . Gdy wyjdzie Ci 3050 albo 40 500, od razu widać, że gdzieś jest błąd.
Najczęstsze błędy w działaniach pisemnych
- Cyfry nie stoją równo. Krótsza liczba podpisana do lewej zamiast do prawej. Pisz każdą cyfrę w osobnej kratce.
- Zapomniane przeniesienie. Jedynka „w pamięci” ucieka. Zapisuj ją małą cyfrą nad kolumną.
- Odejmowanie mniejszej cyfry od większej. Przy w jedności liczysz zamiast pożyczyć. Zawsze odejmujesz dolną cyfrę od górnej.
- Brak przesunięcia przy mnożeniu. Drugi wynik musi zaczynać się jedną kratkę w lewo.
- Zgubione zero w dzieleniu. Gdy dzielnik się nie mieści, w wyniku też piszesz 0.
Zadania z filmu i notatka do druku
Do filmu przygotowałam notatkę do druku: zasady wszystkich czterech działań, te same 8 przykładów do policzenia razem ze mną i rozwiązania. Pobierzesz ją za darmo w ramce na górze strony.

Zadania z filmu do policzenia razem ze mną. Najpierw policz samodzielnie, a potem sprawdź rozwiązania pod spodem.

Pokaż rozwiązania zadań z filmu

Zadania z odpowiedziami
Najpierw policz na kartce, wpisz wynik i sprawdź. Przy zadaniach z filmu możesz od razu włączyć moje rozwiązanie.
Zadanie 1
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- Jedności: , piszesz 0, przenosisz 1.
- Dziesiątki: , piszesz 5, przenosisz 1.
- Setki: , piszesz 0, przenosisz 1.
- Tysiące: .
Odpowiedź: 4050
Zadanie 2
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- Jedności: , piszesz 3, przenosisz 1.
- Dziesiątki: , piszesz 6, przenosisz 1.
- Setki: , piszesz 2, przenosisz 1.
- Tysiące: .
Odpowiedź: 2263
Zadanie 3
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- Jedności: pożyczasz od dziesiątek, .
- Dziesiątki: zostały 3, pożyczasz od setek, .
- Setki: zostało 0, pożyczasz od tysięcy, .
- Tysiące: .
Odpowiedź: 1889
Zadanie 4
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- Jedności: pożyczasz od dziesiątek, .
- Dziesiątki: zostało 6, pożyczasz od setek, .
- Setki: zostało 8, .
- Tysiące: 1.
Odpowiedź: 1384
Zadanie 5
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- , piszesz jedną kratkę w lewo, czyli 21450.
- Dodajesz:
Odpowiedź: 25740
Bezpłatne szkolenie online
Bezpłatne szkolenie z matematyki dla rodziców
Pokazuję, gdzie dzieci najczęściej tracą punkty z matematyki, co powtarzać w pierwszej kolejności i jak utrzymać motywację aż do egzaminu ósmoklasisty.
Prowadzi Kamila Kwapień, twórczyni Matematyki Gryzie
Zadanie 6
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- , piszesz jedną kratkę w lewo, czyli 44960.
- Dodajesz:
Odpowiedź: 51704
Zadanie 7
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- 1 to mniej niż 6, więc bierzesz 14. , a .
- Dopisujesz 4 i masz 24. , a .
Odpowiedź: 24
Zadanie 8
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- 2 to mniej niż 5, więc bierzesz 22. , a .
- Dopisujesz 2 i masz 22. , a .
- Dopisujesz 5 i masz 25. , a .
Odpowiedź: 445
Zadanie 9
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- Jedności: , piszesz 1, przenosisz 1.
- Dziesiątki: , piszesz 1, przenosisz 1.
- Setki: , piszesz 7, przenosisz 1.
- Tysiące: .
Odpowiedź: 8711
Zadanie 10
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- W jednościach 4 to za mało, a w dziesiątkach i setkach są zera. Pożyczasz od tysięcy: 6 zmienia się w 5, setki w 9, dziesiątki w 9, a jedności w 14.
- Jedności: .
- Dziesiątki: .
- Setki: .
- Tysiące: .
Odpowiedź: 3646
Zadanie 11
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- , piszesz jedną kratkę w lewo, czyli 6140.
- Dodajesz:
Odpowiedź: 7368
Zadanie 12
odpowiedź liczbowaOblicz pisemnie .
Pokaż rozwiązanie
- 3 to mniej niż 8, więc bierzesz 36. , a .
- Dopisujesz 7 i masz 47. , a .
- Dopisujesz 2 i masz 72. , a .
Odpowiedź: 459
Zadanie 13
zamknięte · 1 pktWynik odejmowania jest równy:
Pokaż rozwiązanie
- W jednościach 0 to za mało, a w dziesiątkach i setkach też są zera. Pożyczasz od tysięcy: 5 zmienia się w 4, setki i dziesiątki w 9, jedności w 10.
- , , , .
- Wynik 4234 wychodzi, gdy w każdej kolumnie odejmujesz mniejszą cyfrę od większej. To częsty błąd.
Odpowiedź: A
Zadanie 14
zamknięte · 1 pktIloraz jest równy:
Pokaż rozwiązanie
- , a .
- Dopisujesz 0: . W wyniku piszesz 0.
- Dopisujesz 8: .
- Sprawdzenie: . Wynik 62 wychodzi, gdy zgubisz zero.
Odpowiedź: B
Zadanie 15
zamknięte · 1 pktCzy to prawda, że ?
Pokaż rozwiązanie
- Sprawdzasz dodawaniem: , a nie 1305.
- Poprawnie: .
Odpowiedź: Fałsz
Zadanie 16
odpowiedź liczbowaW szkole jest 18 klas, a w każdej klasie jest 26 uczniów. Ilu uczniów chodzi do tej szkoły?
Pokaż rozwiązanie
- Liczysz .
- , piszesz jedną kratkę w lewo, czyli 260.
Odpowiedź: 468 uczniów
Zadanie 17
odpowiedź liczbowaBilet do kina kosztuje 24 zł. Klasa zapłaciła za bilety 648 zł. Ile biletów kupiła?
Pokaż rozwiązanie
- Liczysz .
- 6 to mniej niż 24, więc bierzesz 64. , a .
- Dopisujesz 8 i masz 168. , a .
- Sprawdzenie: .
Odpowiedź: 27 biletów
Podsumowanie
- Dodawanie, odejmowanie i mnożenie liczysz od prawej strony, a dzielenie od lewej.
- Każda cyfra stoi w swojej kratce, a przeniesienia zapisujesz małą cyfrą nad kolumną.
- Przy mnożeniu przez liczbę dwucyfrową drugi wynik zaczynasz jedną kratkę w lewo.
- Wynik sprawdzisz działaniem odwrotnym: odejmowanie dodawaniem, dzielenie mnożeniem.
Gdy w działaniu jest kilka znaków, najpierw ustal kolejność. Pomoże Ci artykuł kolejność wykonywania działań. Działania pisemne na ułamkach dziesiętnych znajdziesz w artykule ułamki dziesiętne, a przed klasówką przyda się sprawdzian z działań pisemnych dla klasy 4.
Kursy matematyki dla klasy 4
Działania pisemne to jeden z pierwszych działów w klasie 4. Wybierz kurs do podręcznika, z którego uczysz się w szkole. W kursach są lekcje na filmach, notatki i zadania na sprawdziany i kartkówki.
Matematyka z plusem (GWO), klasa 4
Klucz do matematyki (Nowa Era), klasa 4
Matematyka z kluczem (Nowa Era), klasa 4
Matematyka w punkt (WSiP), klasa 4




